Przejdź do treści

Menu główne

  • Poradnie
    • Rehabilitacja i neurologia
      • Poradnia Rehabilitacyjna dla Dzieci i Młodzieży w Zagórzu
      • Poradnia Rehabilitacyjna dla Dorosłych w Zagórzu
      • Poradnia Neurologiczna dla Dzieci i Młodzieży w Warszawie
    • Psychiatria i uzależnienia
      • Poradnia Zdrowia Psychicznego dla Dzieci i Młodzieży w Józefowie
      • Poradnia Leczenia Uzależnień w Warszawie
      • Poradnia Zdrowia Psychicznego dla Dzieci i Młodzieży w Warszawie
      • Poradnia dla Osób z Autyzmem Dziecięcym w Józefowie
      • Poradnia dla Osób z Autyzmem Dziecięcym w Warszawie
      • Poradnia psychologiczna dla dzieci i młodzieży w ramach pierwszego poziomu referencyjnego w Warszawie-Praga Północ
      • Poradnia psychologiczna dla dzieci i młodzieży w ramach pierwszego poziomu referencyjnego w Józefowie
  • Oddziały
    • Rehabilitacja i neurologia
      • Oddział Neurologiczno - Rehabilitacyjny w Zagórzu
      • Pododdział Dzienny Rehabilitacji Wieku Rozwojowego w Zagórzu
      • Pododdział Rehabilitacji Narządu Ruchu w Zagórzu
    • Psychiatria i uzależnienia
      • Oddziały dzienne
        • Psychiatryczny Rehabilitacyjny Oddział dla Dzieci i Młodzieży w Warszawie, ul. Koszykowa 79B
        • Psychiatryczny Rehabilitacyjny Oddział Dzienny Wieku Rozwojowego w Józefowie
        • Psychiatryczny Rehabilitacyjny Oddział Dzienny dla Dzieci i Młodzieży w Zagórzu
      • Oddziały stacjonarne
        • Oddział Leczenia Nerwic dla Młodzieży w Zagórzu
        • Ośrodek Rehabilitacji Uzależnień i Podwójnej Diagnozy w Otwocku
        • Hostel Ośrodek Rehabilitacji Socjopsychiatrycznej w Otwocku
        • Oddział Psychiatryczny dla Dzieci w Józefowie
        • Oddział Psychiatryczny dla Młodzieży w Józefowie
  • O nas
    • Administracja
    • Aktualności
    • BIP
    • Deklaracja dostępności
    • Edukacja i Rozwój
    • Historia Szpitala
    • Oferty pracy
    • Ogłoszenia
    • Piszą o nas
    • ZFŚS
    • Zamówienia publiczne
    • Zarząd i dyrekcja
    • Żywienie dla zdrowia
  • Portale tematyczne
    • Serwis informacyjny pacjenta
    • Inwestycje
    • Projekty UE
    • Programy zdrowotne
  • Kontakt
social logo bip logo cz logo

Ścieżka nawigacyjna

  • Strona główna
  • Aktualności

News

Zdjęcia headera desktop Zdjęcia headera mobile

Zawartość główna

Opublikowano: 24.07.2025

Stres - dlaczego zebry nie mają wrzodów?

Dziś rzadko musimy uciekać przed dzikimi zwierzętami. Nie żyjemy na sawannie, nie żyjemy w dżungli i nie musimy - przynajmniej w dosłownym sensie - walczyć o życie każdego dnia między drzewami. Paradoksalnie jednak nasz organizm reaguje niemal codziennie, jakby tę walkę toczył. Pomyślmy o wszystkich sytuacjach, w których mieliśmy napięte mięśnie, podniesione ciśnienie, przyspieszone tętno. Zapewne było ich wiele. To tylko niektóre z fizycznych skutków stresu i lęku, będące nieodłącznymi towarzyszami życia w XXI wieku.

Czy zebry żyją „na luzie” bardziej niż my?

Znany amerykański biolog i  neurolog Robert M. Sapolsky przekonuje, że „my, ludzie, potrafimy się też stresować z powodu spraw całkowicie bezsensownych z punktu widzenia lwa czy zebry. Nie jest bowiem szczególnie typową właściwością ssaków, aby być pełnym obaw w związku z hipoteką, urzędem skarbowym, koniecznością publicznego przemawiania, rozmową kwalifikacyjną w sprawie pracy czy też nieuchronnością śmierci”. Zebra swój organizm mobilizuje wtedy, kiedy staje się obiektem realnego zagrożenia. Oznacza to, że nie będzie na zapas stresować się, kiedy hiena goni jej koleżankę, a ona sama jest bezpieczna. Nasza sytuacja jest nieco inna - nie potrzebujemy bezpośredniego ryzyka, do pełnej mobilizacji wystarczy, że jesteśmy w stanie przewidywać przyszłe zagrożenia. Pozwala to na zrozumienie różnicy między stresem a lękiem.

Ciało pod ostrzałem myśli

Reakcja stresowa, którą nasz organizm dziedziczy po milionach lat ewolucji, była przez tysiąclecia doskonałym narzędziem przetrwania. W obliczu zagrożenia — ataku, bólu, katastrofy — ciało mobilizuje wszystkie zasoby, by uciec, walczyć lub przetrwać. Działa tu precyzyjna sekwencja biologiczna: uruchomienie układu współczulnego, wyrzut adrenaliny, a potem kortyzolu. To mechanizm sprawny, ale przestarzały w zetknięciu z realiami nowoczesnego świata.

Problem pojawia się wtedy, gdy stres nie mija. Gdy „zagrożenie” nie jest hieną na sawannie, lecz trudną relacją, nieustanną presją w pracy, samotnością, kredytem hipotecznym lub przebodźcowaniem. Ciało nie odróżnia realnego ataku od myśli o nim. Gdy więc psychika przewiduje trudność, układ nerwowy odpowiada, jakby niebezpieczeństwo działo się tu i teraz. Reakcja alarmowa trwa nie minuty, lecz tygodnie, miesiące lub lata.

 

Stres - co robić?

Stres może zniszczyć nasze białe krwinki, podnieść ciśnienie, spustoszyć przemianę materii, wywołać wzdęcia i uszkodzić… mózg. Zdaniem Sapolsky'ego „najzwyklejsze powtarzanie aktywności może zmienić połączenia między twoimi zachowaniami, a aktywacją reakcji stresowej. W klasycznym, cytowanym już badaniu norwescy żołnierze uczący się skakać ze spadochronem byli badani w trakcie kilkumiesięcznego treningu. Podczas pierwszego skoku wszyscy byli przerażeni; czuli się jak kadzie z galaretką, a ich ciała reagowały adekwatnie do tego poczucia. Poziomy glikokortykoidów i adrenaliny mieli podwyższone, poziom testosteronu zduszony - wiele godzin przed i po skoku. Wraz z powtarzaniem tego doświadczenia, kiedy się uczyli i radzili sobie coraz lepiej, przestawali się bać i wzorce uwalniania hormonów także się zmieniały”.

 

Gdzie szukać ratunku?

Dobrą wiadomością jest to, że możemy nauczyć się regulować reakcje stresowe. Kluczowe jest jednak zrozumienie, że nie chodzi o unikanie stresu, lecz o jego odpowiednie przetwarzanie. Poniżej kilka strategii opartych na badaniach:

 

  • Uważność i medytacja
  • Ruch fizyczny
  • Wsparcie społeczne
  • Zwiększanie poczucia kontroli

 

Od neurobiologii do codziennego życia

Wydawać by się mogło, że wiedza o stresie i lęku to ciekawostka pochodząca z laboratoriów biologów i badań psychiatrów. To nieprawda. To wiedza, która pozwala na zrozumienie tego jak działamy każdego dnia. Jeśli poszukamy odpowiedzi na pytania: dlaczego nie możemy zasnąć ze zmęczenia, dlaczego boli nas brzuch przed spotkaniem z szefem albo skąd bierze się nasza wrażliwość, pomożemy sobie i bliskim. W życiu nie chodzi o to, by nigdy nie odczuwać stresu. Chodzi o to, by nie żyć w nim cały czas.

 

*żródło: Robert M. Sapolsky "Dlaczego zebry nie mają wrzodów. Psychofizjologia stresu"

https://web.swps.pl/strefa-zarzadzania/artykuly/20474-stres-w-pracy-jak-go-opanowac-slawomir-prusakowski

 

 

 

Portale tematyczne

Serwis informacyjny pacjenta

Witamy w serwisie informacyjnym, z którego dowiesz się jak przygotować się do pi...

Czytaj więcej

Programy zdrowotne

Prezentowany serwis tematyczny to przybliżenie dodatkowych usług dedykowanych pa...

Czytaj więcej

Projekty UE

Mazowieckie Centrum Neuropsychiatrii Sp. z o.o. jest beneficjentem projektów wsp...

Czytaj więcej

Inwestycje

W trosce o dobro pacjenta i świadczenie usług w najlepszym standardzie Mazowieck...

Czytaj więcej

slick prev
slick next
  • Poradnie
    • Rehabilitacja i neurologia
      • Poradnia Rehabilitacyjna dla Dzieci i Młodzieży w Zagórzu
      • Poradnia Rehabilitacyjna dla Dorosłych w Zagórzu
      • Poradnia Neurologiczna dla Dzieci i Młodzieży w Warszawie
    • Psychiatria i uzależnienia
      • Poradnia Zdrowia Psychicznego dla Dzieci i Młodzieży w Józefowie
      • Poradnia Leczenia Uzależnień w Warszawie
      • Poradnia Zdrowia Psychicznego dla Dzieci i Młodzieży w Warszawie
      • Poradnia dla Osób z Autyzmem Dziecięcym w Józefowie
      • Poradnia dla Osób z Autyzmem Dziecięcym w Warszawie
      • Poradnia Psychologiczna dla Dzieci i Młodzieży w ramach pierwszego poziomu referencyjnego w Warszawie-Praga Północ
      • Poradnia Psychologiczna dla Dzieci i Młodzieży w ramach pierwszego poziomu referencyjnego w Józefowie
  • Oddziały
    • Rehabilitacja i neurologia
      • Oddział Neurologiczno - Rehabilitacyjny w Zagórzu
      • Pododdział Rehabilitacji Narządu Ruchu w Zagórzu
      • Pododdział Dzienny Rehabilitacji Wieku Rozwojowego w Zagórzu
    • Psychiatria i uzależnienia
      • Oddziały dzienne
        • Psychiatryczny Rehabilitacyjny Oddział dla Dzieci i Młodzieży w Warszawie, ul. Koszykowa 79B
        • Psychiatryczny Rehabilitacyjny Oddział Dzienny Wieku Rozwojowego w Józefowie
        • Psychiatryczny Rehabilitacyjny Oddział Dzienny dla Dzieci i Młodzieży w Zagórzu
      • Oddziały stacjonarne
        • Oddział Leczenia Nerwic dla Młodzieży w Zagórzu
        • Ośrodek Rehabilitacji Uzależnień i Podwójnej Diagnozy w Otwocku
        • Hostel Ośrodek Rehabilitacji Socjopsychiatrycznej w Otwocku
        • Oddział Psychiatryczny dla Dzieci w Józefowie
        • Oddział Psychiatryczny dla Młodzieży w Józefowie
  • O nas
    • Administracja
    • Aktualności
    • BIP
      • Podstawowe dane
      • Forma prawna
      • Organy Spółki
      • Regulamin organizacyjny
      • Struktura organizacyjna
      • Przedmiot i zadania
      • Majątek i struktura własnościowa
      • Zamówienia publiczne
      • Ponowne wykorzystanie informacji sektora publicznego
      • Rejestr zmian
    • Deklaracja dostępności
    • Historia Szpitala
    • Oferty pracy
    • Ogłoszenia
    • Zamówienia publiczne
    • Zarząd i dyrekcja
  • Kontakt
    • Kontakt
    • Mapa dojazdu - Warszawa Koszykowa
    • Mapa dojazdu - szpital Józefów
    • Mapa dojazdu - szpital Otwock
    • Mapa dojazdu - szpital Zagórze
  • Serwis informacyjny pacjenta
    • Strona główna portalu
    • Aktualności
    • Dowód ubezpieczenia
    • Przyjęcie pacjenta
    • Wypis ze szpitala
    • Udostępnienie dokumentacji medycznej
    • Cennik usług medycznych dla osób nieubezpieczonych
    • Karta Praw Pacjenta
    • Serwisy internetowe dla pacjenta
    • Przewodnik dla osób z zaburzeniami psychicznymi
    • Skargi i wnioski
    • Cennik za przechowywanie zwłok
    • Klauzula informacyjna RODO
    • IKP - Internetowe Konto Pacjenta
    • Deklaracja dostępności Mazowieckiego Centrum Neuropsychiatrii Sp. z o.o.
    • Dobry posiłek w szpitalach cz.I
    • Dobry posiłek w szpitalach cz.II
    • Dobry posiłek w szpitalach cz.III
  • Inwestycje
    • Strona główna portalu
    • Aktualności
  • Projekty UE
    • Strona główna portalu
    • Aktualności
  • Programy zdrowotne
    • Strona główna portalu
    • Aktualności
CeZ
Internetowe konto pacjenta
Rodo dla pacjenta
Narodowy Fundusz Zdrowia
EZDROWIE P2
Ministerstwo Zdrowia
slick prev
slick next

Wszelkie prawa zastrzeżone. Mazowieckie Centrum Neuropsychiatrii sp. z o.o.

Menu bottom footer

  • Polityka prywatności
Witryna "Centrumzagorze.pl" używa cookies. Są to niewielkie pliki tekstowe wysyłane przez serwer www i przechowywane przez oprogramowanie komputera przeglądarki. Kiedy przeglądarka ponownie połączy się ze stroną, witryna rozpoznaje rodzaj urządzenia, z którego łączy się użytkownik. Parametry pozwalają na odczytanie informacji w nich zawartych jedynie serwerowi, który je utworzył. Cookies ułatwiają więc korzystanie z wcześniej odwiedzonych witryn.